ค้นหา
หน้าแรก ราคาพืชผล เตือนภัย ดินและน้ำ ผลิตภัณฑ์ ท่องเที่ยว
  ภูมิปัญญา  
องค์ความรู้ กฎหมาย เกษตรคุ้มทุน เว็บบอร์ด เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง
 
ภูมิปัญญา
ภูมิปัญญา
  ภูมิปัญญาของไทยเรา
  เกษตรกรคนเก่ง
  ภูมิปัญญา
  ปราชญ์ชาวบ้าน
  เทคนิคการลดต้นทุน
  ธนาคารต้นไม้ (Tree Bank)
  คู่มือดำเนินการงานธนาคารต้นไม้

  ภูมิปัญญา ภูมิปัญญา แปรรูป 'สาหร่ายน้ำจืด' ของดีเมืองน่าน
แปรรูป 'สาหร่ายน้ำจืด' ของดีเมืองน่าน   [วันที่ 15 ก.พ. 2556 ]

                          จากความสมบูรณ์ของสาหร่ายน้ำจืด หรือ "ไก" ในลำน้ำน่าน ที่ชาวไทยลื้อนำมาทำเป็นอาหารมาหลายชั่วอายุคนนั้น วันนี้ถูกแปรรูปมาเป็นผลิตภัณฑ์อาหารสุขภาพ "สาหร่ายแผ่นทรงเครื่อง-สาหร่ายแผ่นเลิศรส" แบรนด์ "สายใยบัว" ในนาม "กลุ่มวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสาหร่ายน้ำจืด บ้านหนองบัว" ต.ป่าคา อ.ท่าวังผา จ.น่าน โดยมี "ศิริพร คำหว่าง" เป็นประธาน จนได้รับการคัดสรรเป็นสินค้าโอท็อปหลายปีติดต่อกัน และยังสร้างรายได้เข้าชุมชนปีละนับล้านบาท

                          ศิริพร บอกว่า ปกติสาหร่ายน้ำจืด หรือที่คนน่านเรียกว่า “สาหร่ายไก” นั้น จะขึ้นตามธรรมชาติ อยู่บนก้อนหินในแม่น้ำน่าน มีลักษณะเป็นเส้นยาว สีเขียวสด ความยาวถึง 1-2 เมตร มักจะอยู่ในบริเวณที่เป็นหาดหิน ความลึกใต้ท้องน้ำลงไป 30-50 ซม. สภาพน้ำที่ใสสะอาด และมีน้ำไหลเอื่อยๆ ตั้งแต่ต้นน้ำที่ อ.ทุ่งช้าง จนถึง อ.เวียงสา แต่จะมีมากที่สุดที่ อ.ท่าวังผา เก็บได้ในช่วงฤดูหนาวตั้งแต่เดือนตุลาคมถึงเดือนเมษายน พอเข้าเดือนพฤษภาคม หากมีฝนตกสาหร่ายเหล่านี้จะหลุดทันที เดิมทีชาวบ้านนำมาปรุงทำเป็นห่อนึ่งไก หรือห่อหมกไก และคั่วไก เชื่อว่าเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการที่จะช่วยให้สุขภาพแข็งแรงและอายุยืน

                          หลังจากที่จังหวัดได้ส่งไปตรวจสอบหาคุณสมบัติของสาหร่ายน้ำจืดชนิดนี้ พบว่าเป็นสาหร่ายที่มีสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายมากกว่าสาหร่ายทะเล เนื่องจากมีกากใย หรือเส้นใยมากกว่า  นอกจากนี้พบว่ามีปริมาณโปรตีนสูงใกล้เคียงกับเนื้อสัตว์ และมีเบต้าแคโรทีนสูงกว่าแครอทถึง 4 เท่า มีวิตามินบี 1 บี 2 มากกว่าผักบางชนิด ทำให้สาหร่ายน้ำจืดมีสรรพคุณที่จะช่วยป้องกันโรคโลหิตจาง บำรุงสมอง กระดูกและฟันให้แข็งแรง และยังต้านอนุมูลอิสระด้วย ชาวบ้านจึงนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารหลายอย่าง อาทิ สาหร่ายแผ่นทรงเครื่อง และสาหร่ายเลิศรส หรือไกเส้น ข้าวตังหน้าไก น้ำพริกไก คุกกี้ไก

                          "ตอนหลังเราพบว่าสาหร่ายแผ่นทรงเครื่อง และสาหร่ายเลิศรส หรือไกเส้น ไกผง ขายดีที่สุด เราจึงเน้น 2 ตัวนี้ และติดตราการค้าในนาม "สายใยบัว" จนได้รับการคัดสรรเป็นสุดยอดผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ หรือโอท็อประดับ 4 ดาว มาหลายปีติดต่อกัน และปีนี้ได้มีการปรับปรุงซองบรรจุภัณฑ์เป็นซองฝอยก๊าสไนโตรเจน ที่สามารถเก็บผลิตภัณฑ์ได้นานถึง 6 เดือน" ศิริพร กล่าว 

                          สำหรับการนำสาหร่ายน้ำจืดมาแปรรูปนั้น เริ่มจากสมาชิกกลุ่มและเครือข่ายไปเก็บสาหร่ายจากแม่น้ำน่าน มาล้างให้สะอาดก่อนนำไปตาก หากจะทำเป็นไกแผ่นทรงเครื่อง จะนำไกมาปรุงด้วยเกลือสินเธาว์ ผสมน้ำตาลเล็กน้อย เพิ่มรสด้วยเมล็ดงา แล้วเคี้ยวให้เป็นเนื้อเดียวกัน จากนั้นทำเป็นแผ่นบางๆ ขนาดพอประมาณตามที่ต้องการ ผึ่งให้แห้ง แล้วมาทอด บรรจุซองขนาด 15 กรม ภายใน 1 ซองมีราว 12-15 ชิ้นขายซองละ 20 บาท ขายส่งโหลละ 100 บาท ส่วนไกเลิสรส จะเอาไกสดที่ผ่านการตากและอบ เป็นรสธรรมชาติลูกค้าสามารถนำไปปิ้ง หรือทอดก็ได้ 

                          "ปีที่แล้วเราใช้วัตถุดิบกว่า 9,000 กก.ซื้อมาในราคา กก.ละ 20-30 บาท แปรรูปแล้วขายได้กว่า 1 ล้านบาท ปีนี้ตลาดต้องการสูง ตั้งเป้าไว้ว่าจะใช้วัตถุดิบ 1.5 หมื่น กก.แปรรูปแล้วคาดว่าจะขายได้ไม่น้อยกว่า 1.5 ล้านบาท ตลาดหลักขายที่ร้านค้าโอท็อปทั้ง 2 แห่งใน จ.น่าน ขายได้เดือนละราว 4 หมื่นบาท นอกจากนั้นยังมีร้านค้าทั่วไปที่ อ.ท่าวังผาบ้าง ตัวเมืองบ้าง  นักท่องเที่ยวมาที่กลุ่มบ้าง และอีกส่วนหนึ่งลูกค้าสั่งมา รวมถึงขายตามงานโอท็อปด้วย ทำให้แต่ละปีผลิตแทบไม่ทัน" ศิริพร กล่าว 

                          นับเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ประสบผลสำเร็จอีกแห่งหนึ่งที่สามารถนำภูมิปัญญาในชุมชนมาต่อยอดสร้างเป็นอาชีพเสริมให้สมาชิกได้เป็นอย่างดี และที่นี่ก็เป็นสถานที่หนึ่งในอีกหลายแห่ง ที่สมาคมสื่อมวลชนเกษตรแห่งประเทศไทยจัดโครงการเกษตรทัศนศึกษาที่ จ.น่าน ระหว่างวันที่ 1-3 มีนาคม 2556 สนใจสอบถามโทร.0-2940-5425-6

ที่มา : http://www.komchadluek.net  15 กุมภาพันธ์ 2556


  ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร 469 ถ.นครสวรรค์ เขตดุสิต กรุงเทพฯ 10300
คุณเข้ามาเป็นคนที่ 5544547 นับตั้งแต่ 20 มิ.ย. 2551